W jakich sytuacjach można prowadzić mediację rodzinną?

Mediacja rodzinna może być stosowana we wszystkich rodzajach sporów pomiędzy członkami tej samej rodziny połączonej pokrewieństwem oraz tymi, którzy pozostawali lub pozostają w związkach rodzinnych zdefiniowanych przez prawo (np. rodziny adopcyjne, rodziny zastępcze), o ile tylko same strony chcą w mediacji uczestniczyć.

Mediację rodzinną warto stosować w następujących sprawach:

Sprawy rozwodowe:

  • sposób rozstania, rodzaj pozwu z orzekaniem o winie czy bez orzekania
  • władza rodzicielska i miejsce zamieszkania dziecka
  • kontakty dziecka z rodzicem, który nie będzie sprawował bezpośredniej opieki nad nim
  • sposób korzystania ze wspólnego mieszkania po rozwodzie
  • wysokość alimentów.

Sprawy o podział majątku po rozwodzie

Sprawy związane z opieka nad dziećmi po rozwodzie orzekane przez sądy rodzinne:

  • sprawy o ustalenie kontaktów z dzieckiem
  • sprawy o zmianę wyroku rozwodowego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi rozwiedzionych małżonków.

Inne sprawy rodzinne:

  • konflikty małżeńskie (o ile nie są wskazane do terapii)
  • spory wynikające z gospodarowania współwłasnością (np. sprawy spadkowe)
  • konflikty miedzy rodzicami i dziećmi (także dorosłymi dziećmi)
  • pomoc w uzgodnieniu zasad opieki nad członkami rodziny chorymi, niepełnosprawnymi, w podeszłym wieku
  • konflikty w rodzinach zastępczych i adopcyjnych.

W jakich sytuacjach mediacja rodzinna nie pomoże?

  • Kiedy w rodzinie ma miejsce długotrwała przemoc
  • Kiedy jedna z osób lub obydwie są uzależnione od alkoholu lub narkotyków
  • Kiedy jakieś niedawne traumatyczne przeżycia i bardzo silne emocje uniemożliwiają efektywne uczestniczenie w mediacji jednej lub obu stronom konfliktu
  • Kiedy któraś ze stron cierpi na chorobę psychiczną lub silne zaburzenia emocjonalne
  • Kiedy ktoś chce wykorzystać mediację do zaognienia konfliktu lub posłużyć się nią do osiągnięcia jakichś ukrytych celów (np. zdobycia informacji, dokumentów, uzyskania zgody drugiej strony na jakieś rozwiązanie, ukrywając przy tym swoje prawdziwe intencje)
  • Kiedy różnica sił między stronami konfliktu sprawia, że w praktyce nie jest możliwe osiągnięcie porozumienia korzystnego dla obydwu stron
  • Kiedy dla jednej lub obu stron droga sądowa byłaby bardziej korzystna
  • Kiedy żadna ze stron nie bierze pod uwagę możliwości ugodowego załatwienia spornych kwestii.

Jak skorzystać z mediacji?

Jeżeli uważacie, że mediacja jest dobrą metodą rozwiązania Waszego konfliktu, wystarczy, że zgłosicie się do wybranego mediatora z listy stałych mediatorów, znajdującej się przy sądach okręgowych lub złożycie wniosek o przeprowadzenie mediacji w Centrum Mediacji i Szkoleń.

Mediator pomoże sformułować umowę precyzującą zasady Waszego udziału w mediacji (np. w zakresie kosztów).

A co jeśli sprawa jest już w sądzie?

Jeśli sprawa jest już w sądzie, możecie zostać skierowani do mediacji przez sędziego (z jego inicjatywy lub na swój wniosek). W postanowieniu kierującym Was do mediacji sąd określi termin jej przeprowadzenia. Zwykle będzie to 30 dni. Na Wasz wniosek sąd może wyznaczyć dłuższy termin.

Do mediacji sąd może skierować Was także na posiedzeniu niejawnym, bez Waszego udziału. W takiej sytuacji, każde z Was w terminie tygodnia od doręczenia postanowienia o skierowaniu do mediacji, może odmówić wzięcia w niej udziału bez żadnych negatywnych konsekwencji, o ile wcześniej nie wyraziliście zgody na mediację.

Nadanie ugodzie klauzuli wykonalności

Sąd odmówi nadania klauzuli wykonalności albo nie zatwierdzi ugody zawartej przed mediatorem w całości lub w części, jeżeli ugoda będzie sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzać będzie do obejścia prawa, a także, gdy będzie niezrozumiała lub zawierała sprzeczności. Ocena zgodności z zasadami współżycia społecznego będzie obejmowała sprawdzenie, czy ugoda nie narusza rażąco interesu któregoś z Was lub Waszego dziecka.